6.yy.’da Mani resimleriyle Orta Asya ve Uzakdoğuda görülen Minyatür , Türklerin Anadolu’ya gelişiyle gelişmeye başlamıştır.Tezhip Sanatında olduğu gibi Osmanlının desteğiyle 16.yy’da en güzel şeklini almıştır.Konuları genellikle “av ve savaş sahneleri” gibi tarihi olaylardır.Taşıdığı belgesel nitelik minyatüre “tarihi kaynak” özelliği kazandırmaktadır.Dönemlerinin şehir planlaması anlayışı veya giyim kuşam alışkanlığı gibi bilgiler veren MATRAKÇI NASUH ve LEVNİ bu belgesel niteliğe en iyi örneklerdendir.

Minyatür Osmanlı ve İran minyatürü olarak ikiye ayrılır.Osmanlı tarzı tasvir edilen sahnede sade bir anlatım kullanarak belgesel niteliği ön plana alırken ,İran tarzında zengin ve girift bir ifade ve detay görülür.Orta ve temel özellikleri iki boyutlu ve ışık-gölge etkileri taşımayan,perspektifsiz anlatıma sahip olmaları ki bu da minyatürün tanımıdır.Kağıt,fildişi ve kemik gibi pekçok uygulama alanı vardır.

Tezhip

admin — Fri, 12 Dec 2008 13:13:12 +0000

Tezhip 8.yy’da UYGUR Türklerinde kitap süsü olarak başlamıştır.Kitap,Ferman,Tuğra ve murakka halindeki yazma eserlerin çevresine altın tozu ve boyayla yapılan süslemedir.Tezhip;Arapça altınlama anlamına gelen zehep sözcüğünden alınmışsada altınla yapılanlar dışında toprak boyalarla yapılan süslemeler içinde kullanılır.Orta Asya’dan gelen ve Selçuklu Türkleri elinde gelişen tezhip sanatı Fatih döneminde ve özellikle Kanuni Sultan Süleyman’ın saltanat yıllarına rastlayan 16.yy sonlarına doğru en üstün düzeye ulaşmıştır.14.yy Anadolu Beylikleri dönemi Osmanlı Süsleme Sanatlarına hazırlık dönemidir.Bağdat,Herat,Tebriz okullarının etkisinde yapılan eserlerin pek azı günümüze gelebilmiştir.

Erken Osmanlı dönemi eserlerinde Memluk,Şiraz,Herat okullarının etkisi görülür.15.yy.sonlarına doğru bu etkiler giderek azalmış Fatih Sultan Mehmet’in kurduğu Saray Nakışhanelerinde Osmanlı Sarayına özgü bir Türk Tezhip uslubu oluşmuştur.Nakkaşbaşı BABA NAKKAŞ’dır.

16.yy.ortalarında Türk bezeme motiflerinde büyük bir zenginlik vardır.Nakkaş ŞAHKULU tarafından İstanbul’da geliştirilen, Türk zevki ile birleşmiş SAZYOLU uslubu kullanılmıştır.Türk Tezhip Sanatında yapılan en büyük atılım aynı dönemde Kanuni Sultan Süleymanın Başnakkaşı KARAMEMİ tarafından geliştirilen Naturalist uslup’tur.Klasik dönemde ortaya çıkan bu uslup tamamen Osmanlıya özgü bezeme tarzıdır.

17.yy.’da batı etkisiyle Türk Tezhibi giderek inceliğini yitirmiştir.

18.yy’da klasik süslemeyle Barok Rokoko motiflerinin bir arada kullanıldığı tarz dikkat çeker.Dönemin en büyük müzehhibi ve lake ustası ALİ ÜSKÜDARİ’nin eserlerinde eski ve yeni akımın en güzel şekilde bağdaştığı örnekleri görmekteyiz.18.yy.sonlarında Türk Tezhip Sanatında Türk Rokokosu denilen bezeme uslubu yaygınlaşır.

19.yy.sonunda klasik motifler yeniden kullanılmış Türk Tezhibinde “Neo Klasik uslub “ortaya çıkmıştır.

Günümüzde Klasik Türk Tezhibi üniversitelerimizin Güzel Sanatlar Fakültelerine bağlı Geleneksel Türk El Sanatları bölümlerinin bünyelerinde ve usta sanatçıların tezhip kurslarında sürdürülmektedir.

Suğgur KARS

Su Sanat Evi » Suğgur KARS

Su Sanat Evine Hoşgeldiniz

“GEÇMİŞİN İZLERİ” Sergisi Resim Galerisi

Minyatür

Tezhip